Δικαστική κατεύθυνση για την προστασία του ακουστικού περιβάλλοντος
Με απόφαση που χαρακτηρίζεται ως «νομολογιακός σταθμός», το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών έκανε εν μέρει δεκτή αίτηση ασφαλιστικών μέτρων που υπέβαλαν ο Δήμος Μαρκοπούλου Μεσογαίας, ο Δήμος Σπάτων-Αρτέμιδος, το Σωματείο «Περιβαλλοντική Αρμονία» και πολίτες κατά της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας και άλλων αρμόδιων φορέων, ζητώντας την προστασία του ακουστικού περιβάλλοντος στην ευρύτερη περιοχή του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος».
Το δικαστήριο, με την υπ’ αριθ. 3966/2026 απόφασή του, αναγνώρισε ότι οι στιγμιαίες εκπομπές θορύβου άνω των 70 dB συνιστούν σοβαρή μορφή περιβαλλοντικής ρύπανσης και ότι είναι δυνατόν να αλλοιώνουν τον ζωτικό χώρο των κατοίκων. Βάσει αυτού, το δικαστήριο όρισε συγκεκριμένα μέτρα και προθεσμία συμμόρφωσης.
«Νομολογιακό σταθμό» για τον τομέα της περιβαλλοντικής προστασίας στη χώρα μας και ευρύτερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αποτελεί η δικαστική απόφαση
Στα βασικά σημεία της απόφασης περιλαμβάνονται η υποχρέωση διενέργειας ελέγχων για την τήρηση της διαδικασίας μείωσης θορύβου κατά την απογείωση (NADP-A) και η απαγόρευση της χρήσης της μέγιστης ανάστροφης ώθησης (reverse thrust). Το δικαστήριο όρισε επίσης προθεσμία 4 μηνών από την επίδοση της απόφασης για την προσαρμογή των αρμόδιων φορέων και επέβαλε χρηματική κύρωση 10.000 ευρώ σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Η απόφαση προκύπτει από πολυετή συλλογική προσπάθεια, τεχνικές μελέτες και νομική διερεύνηση, όπως αναφέρεται από τους εμπλεκόμενους δήμους και το σωματείο. Το δικαστήριο αιτιολόγησε την κρίση του με αναφορά στο εθνικό και ενωσιακό Περιβαλλοντικό Δίκαιο, αξιολογώντας τον συσχετισμό εκπομπών θορύβου και επιπτώσεων στην υγεία των κατοίκων.
Συνέπειες και διλήμματα για τη λειτουργία και τη νομοθεσία
Η απόφαση έχει πολλαπλές προεκτάσεις: αφορά τεχνικά και επιχειρησιακά μέτρα του αεροδρομίου, αρμοδιότητες ελέγχου και εποπτείας των κρατικών φορέων, καθώς και το νομικό πλαίσιο που θα διέπει μελλοντικές περιβαλλοντικές διενέξεις. Μεταξύ των ζητημάτων που αναδύονται είναι:
- Η ανάγκη λεπτομερούς τεχνικής εφαρμογής των περιορισμών στις διαδικασίες απογείωσης.
- Ο ρόλος της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας και των συναρμοδίων υπουργείων στην άμεση συμμόρφωση.
- Πιθανές επεκτάσεις της νομολογίας σε άλλες περιοχές όπου λειτουργούν υποδομές με σημαντικό ακουστικό αποτύπωμα.
Η επιτυχία των αιτούντων αναδεικνύει τη δυνατότητα κοινοτήτων και φορέων να χρησιμοποιούν νομικά εργαλεία για την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος. Ταυτόχρονα, ανοίγει διάλογο για το πώς θα συνυπάρξουν η επιχειρησιακή λειτουργία των αερομεταφορών και οι περιβαλλοντικές υποχρεώσεις προς τους κατοίκους.
| Στοιχείο | Τιμή/Περιγραφή |
|---|---|
| Αριθμός απόφασης | 3966/2026 |
| Όριο εκπομπών που κρίθηκε ρυπαντικό | 70 dB |
| Προθεσμία συμμόρφωσης | 4 μήνες |
| Χρηματική κύρωση | 10.000 ευρώ |
Η απόφαση αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για μελλοντικές προσφυγές και πολιτικές παρέμβασης, ενώ καταδεικνύει την αυξανόμενη σημασία της προστασίας του ακουστικού περιβάλλοντος ως στοιχείου της δημόσιας υγείας και ποιότητας ζωής. Η επόμενη φάση θα δείξει εάν οι αρμόδιοι φορείς θα ανταποκριθούν εντός της τεθσμένης προθεσμίας και με ποιες τεχνικές λύσεις θα επιχειρηθεί η διασφάλιση της συμμόρφωσης.
