Σημαντικά ευρήματα στην "Σχολή του Ομήρου": το «Οδυσσείον» εμφανίζεται στο φως
Στην πλαγιά του όρους Έξωγη, σε μια περιοχή γνωστή από παλιά ως «Σχολή του Ομήρου», συνεχίζονται οι ανασκαφές που αποκαλύπτουν στοιχεία για μια έντονη λατρευτική δραστηριότητα στην Ιθάκη. Η επιστημονική ομάδα υπό τον αρχαιολόγο Γιάννο Λόλο (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων) επανέλαβε και επέκτεινε τις συστηματικές εργασίες που είχαν πραγματοποιηθεί την περίοδο 1994–2011, με νέο κύμα έρευνας από το 2018 και μετά.
Το Υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε ότι τα ευρήματα αφορούν ένα μεγάλο τελετουργικό συγκρότημα του 3ου αιώνα π.Χ.. Μεταξύ των δομών που αποκαλύφθηκαν περιλαμβάνονται:
- μνημειακή αίθουσα τελετών,
- δομή που ερμηνεύεται ως πιθανός αμυντικός πύργος,
- δεξαμενή νερού μυκηναϊκού τύπου.
Οι αρχαιολόγοι χαρακτηρίζουν τον χώρο πλέον ως «Οδυσσείον», υποδεικνύοντας τη σύνδεσή του με την παράδοση που θέλει τον Οδυσσέα αντικείμενο λατρείας στην περιοχή. Τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι, παρά την αμφιβολία για την ιστορική ύπαρξη του ήρωα, κατά την ελληνιστική και ρωμαϊκή εποχή ο Οδυσσέας θεωρούνταν «πραγματικός» από τους κατοίκους και τους προσκυνητές.
Από τα αρχικά στοιχεία προκύπτει ότι στον χώρο λάμβαναν χώρα τελετές και αφιερώματα· εντοπίστηκαν επιγραφές και πλήθος κινητών ευρημάτων που μαρτυρούν συνεχή αξιοποίηση της θέσης ως ιερού. Η συστηματική διερεύνηση της σχέσης μεταξύ των αρχαιολογικών καταλοίπων και της λογοτεχνικής παράδοσης του ποιήματος της Οδύσσειας παραμένει αντικείμενο περαιτέρω μελέτης.
Σημειώνεται ότι οι πρώτες ανασκαφές στον χώρο, ήδη από τον 19ο αιώνα, δεν είχαν προσκομίσει σαφή στοιχεία συνδεόμενα με την παράδοση του Ομήρου. Η επέκταση των ερευνών τα τελευταία χρόνια, με σύγχρονες μεθόδους και μεγαλύτερη χρονολογική κάλυψη, επέτρεψε την αναγωγή των ευρημάτων σε ένα ευρύτερο τελετουργικό σύνολο.
Τα δεδομένα που έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι στιγμής δεν τεκμηριώνουν την ιστορική ύπαρξη του Οδυσσέα ως πραγματικού προσώπου· ωστόσο, δείχνουν καθαρά ότι στην τοπική κοινωνία των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων ο χαρακτήρας του λειτουργούσε ως αντικείμενο λατρείας και ταύτισης. Αυτό έχει άμεσες επιπτώσεις για την κατανόηση της πολιτιστικής μνήμης της Ιθάκης και για την ανάδειξη του νησιού ως τόπου με συνεχή τελετουργική λειτουργία που συνδέεται με τον ομηρικό μύθο.
Για το τοπικό επίπεδο, οι εξελίξεις αυτές ανοίγουν ζητήματα προστασίας, ανάδειξης και διαχείρισης του αρχαιολογικού χώρου, ενώ επίσης εγείρουν προσδοκίες για ενίσχυση της επισκεψιμότητας και της εκπαιδευτικής αξιοποίησης. Οι αρμόδιες υπηρεσίες και το Υπουργείο Πολιτισμού θα κληθούν να σχεδιάσουν επόμενα βήματα σε συνεργασία με την επιστημονική ομάδα.
| Στοιχείο | Περιγραφή |
|---|---|
| Τοποθεσία | Πλαγιά όρους Έξωγη («Σχολή του Ομήρου») |
| Εποχή | 3ος αιώνας π.Χ. |
| Κύριες δομές | αίθουσα τελετών, πιθανός πύργος, δεξαμενή μυκηναϊκού τύπου |
| Χρονικά στάδια ανασκαφών | 19ος αιώνας (πρώτες προσπάθειες), 1994–2011, ανανέωση από 2018 |
Η συνέχεια της έρευνας θα προσφέρει συμπληρωματικά στοιχεία για τη λειτουργία του χώρου και τη χρονολόγηση των φάσεων του. Για τους κατοίκους της Ιθάκης, τα ευρήματα αποτελούν υπενθύμιση της διαχρονικής πολιτιστικής ταυτότητας του νησιού και της σχέσης της με τον ομηρικό μύθο, που παραμένει ζωντανή ανά τους αιώνες.
