Η παραμονή σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας δεν τελειώνει πάντα με το εξιτήριο: έως και 80% των ασθενών μπορεί να εμφανίσει το λεγόμενο σύνδρομο μετά τη νοσηλεία στη ΜΕΘ (Post‑Intensive Care Syndrome, PICS), με σοβαρές συνέπειες στην καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής για μήνες ή και χρόνια.
Τι είναι το PICS και ποιες είναι οι εκδηλώσεις του
Το PICS περιγράφει ένα σύνολο σωματικών, γνωστικών και ψυχικών διαταραχών που μπορεί να παρουσιαστούν κατά τη διάρκεια ή μετά την παραμονή σε ΜΕΘ. Μεταξύ των πιο συχνών προβλημάτων αναφέρονται:
- Σωματικά: έντονη μυϊκή αδυναμία (μυοπάθεια/νευροπάθεια), χρόνια κόπωση, δύσπνοια κατά την προσπάθεια, πόνοι στις αρθρώσεις, δυσκολία στην κατάποση.
- Γνωστικά: διαταραχές μνήμης, προσοχής και εκτελεστικών λειτουργιών.
- Ψυχικά: άγχος, κατάθλιψη, μετατραυματικό στρες.
Πώς μειώνεται ο κίνδυνος εμφάνισης
Σύμφωνα με ειδικούς, η εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου πλαισίου παρεμβάσεων στη ΜΕΘ μπορεί να μειώσει την εμφάνιση του συνδρόμου κατά περίπου 30%–40%. Βασικά στοιχεία αυτού του πλαισίου είναι:
- πρώιμη κινητοποίηση των ασθενών,
- περιορισμός της καταστολής,
- προσανατολισμός σε πιο ανθρώπινο περιβάλλον στη ΜΕΘ,
- ενεργή συμμετοχή και υποστήριξη της οικογένειας.
Πρωτοβουλία του Ωνασείου: δομή παρακολούθησης και έρευνα
Στο Ωνάσειο έχει ήδη ξεκινήσει ο σχεδιασμός μιας ολοκληρωμένης δομής παρακολούθησης των ασθενών μετά τη νοσηλεία στη ΜΕΘ. Η δομή αυτή, όπως αναφέρεται, θα περιλαμβάνει εξειδικευμένο ιατρείο και ένα κέντρο αποκατάστασης που βρίσκεται σε φάση ενεργοποίησης. Παράλληλα υλοποιείται ένα ερευνητικό πρόγραμμα που αξιοποιεί ψηφιοποίηση και τεχνητή νοημοσύνη με σκοπό τη συστηματική παρακολούθηση της «διαδρομής» του ασθενούς — από την προετοιμασία πριν τη νοσηλεία έως τη μακροχρόνια αποκατάσταση.
«Στο Ωνάσειο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη ο σχεδιασμός μιας ολοκληρωμένης δομής παρακολούθησης των ασθενών μετά τη νοσηλεία στη ΜΕΘ, η οποία θα περιλαμβάνει εξειδικευμένο ιατρείο, καθώς και κέντρο αποκατάστασης που βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε φάση ενεργοποίησης.»
Ο στόχος είναι η δημιουργία ενός πρότυπου πιλοτικού μοντέλου το οποίο θα μπορεί να εφαρμοστεί και στις υπόλοιπες ΜΕΘ της χώρας, ενισχύοντας την εθνική ικανότητα για παρακολούθηση και αποκατάσταση μετά την εντατική φροντίδα.
| Στοιχείο | Περιγραφή |
|---|---|
| Ποσοστό εμφάνισης PICS | Έως 80% |
| Μείωση με παρεμβάσεις | 30%–40% |
| Δράσεις Ωνασείου | Εξειδικευμένο ιατρείο, κέντρο αποκατάστασης, ψηφιοποίηση/AI |
Η αναγνώριση του PICS ως σημαντικού προβλήματος, ιδίως μετά την εμπειρία της πανδημίας COVID‑19, οδηγεί σε μεγαλύτερη προσοχή στη φροντίδα του ασθενούς τόσο εντός της ΜΕΘ όσο και μετά το εξιτήριο. Η υιοθέτηση αποτελεσματικών πρακτικών στη ΜΕΘ και η ανάπτυξη δομών αποκατάστασης μπορούν να μειώσουν το φορτίο για τους ασθενείς και το σύστημα υγείας.
Η μετάβαση από την κρίσιμη φάση της νοσηλείας σε μια συνεχή πορεία αποκατάστασης απαιτεί συντονισμό πολλαπλών ειδικοτήτων, προσαρμοσμένα πρωτόκολλα και συστηματική καταγραφή αποτελεσμάτων — στοιχεία τα οποία στοχεύουν να αποτυπωθούν και να αξιοποιηθούν από το πιλοτικό μοντέλο του Ωνασείου.
