Συμπέρασμα μελέτης και γενική εικόνα
Μια πρόσφατη διεθνής έρευνα αναδεικνύει ότι τα μη μεταδοτικά νοσήματα αποτελούν την κυρίαρχη απειλή για τη δημόσια υγεία στην Ελλάδα, αντιπροσωπεύοντας το μεγαλύτερο ποσοστό του συνολικού φορτίου ασθενειών. Στην κορυφή της λίστας βρίσκονται οι καρδιαγγειακές παθήσεις, ο καρκίνος, ο σακχαρώδης διαβήτης, τα χρόνια αναπνευστικά προβλήματα και η χρόνια νεφρική νόσος. Η μελέτη επισημαίνει ότι αυτά τα νοσήματα συγκεντρώνουν περίπου το 85% του συνολικού φορτίου νόσων στη χώρα.
Η επιβάρυνση είναι ήδη μεγάλη: πάνω από 4 στους 10 ενήλικες φέρουν τουλάχιστον ένα χρόνιο πρόβλημα υγείας, ενώ στους πολίτες άνω των 65 ετών 1 στους 2 εμφανίζει δύο ή περισσότερες χρόνιες παθήσεις ταυτόχρονα. Αυτά τα δεδομένα δείχνουν όχι μόνο την έκταση του προβλήματος αλλά και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το σύστημα φροντίδας στην κάλυψη σύνθετων, μακροχρόνιων αναγκών.
Δομή δαπανών και πολιτικές πρόληψης
Παρά την ανάγκη για έμφαση στην πρόληψη και την πρώιμη διάγνωση, η πρακτική στην Ελλάδα παραμένει κυρίως νοσοκομειοκεντρική. Η μελέτη καταγράφει ότι πάνω από το 40% των συνολικών δαπανών υγείας διοχετεύεται στην νοσοκομειακή περίθαλψη, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κυμαίνεται περίπου στο 28%. Αντίθετα, οι πόροι που αφιερώνονται σε δράσεις πρόληψης το 2023 ήταν περιορισμένοι, μόλις στο 3,1% του συνόλου των δαπανών.
- Υψηλό ποσοστό χρόνιων νοσημάτων σε ενήλικες και ηλικιωμένους.
- Επικέντρωση δαπανών στην νοσοκομειακή φροντίδα αντί για προληπτικές υπηρεσίες.
- Παράγοντες κινδύνου όπως το κάπνισμα και η παιδική παχυσαρκία επιβαρύνουν το μέλλον.
Κίνδυνοι και κοινωνικο-επιδημιολογικά στοιχεία
Η έκθεση επισημαίνει επίσης παράγοντες που δυσχεραίνουν την εικόνα της δημόσιας υγείας: το κάπνισμα παραμένει διαδεδομένο και η παιδική παχυσαρκία εξελίσσεται σε σοβαρή απειλή για τις νεότερες γενιές. Συγκεκριμένα, περίπου το 34% των παιδιών και εφήβων ηλικίας 5 έως 19 ετών χαρακτηρίζονται υπέρβαρα, ποσοστό που ξεπερνά τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Επιπλέον, η επιβάρυνση από τη χρόνια νεφρική νόσο στην Ελλάδα υπερβαίνει σαφώς τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Συνέπειες για το σύστημα υγείας και τις πολιτικές
Τα ευρήματα έχουν πολλαπλές επιπτώσεις: αυξημένη ζήτηση για πολύπλοκες και μακροχρόνιες θεραπείες, μεγαλύτερη δαπάνη για νοσοκομειακή περίθαλψη και ανάγκη για καλύτερη πρόσβαση σε πρωτοβάθμιες υπηρεσίες και υπηρεσίες διαχείρισης χρόνιων παθήσεων. Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η χώρα συχνά παρεμβαίνει όταν η ασθένεια είναι πλέον εγκατεστημένη, αντί να επενδύει σε παρεμβάσεις που μειώνουν την επίπτωση και τη βαρύτητα των νοσημάτων.
| Δείκτης | Ελλάδα (μελέτη) |
|---|---|
| Ποσοστό φορτίου από βασικές χρόνιες νόσους | 85% |
| Ενήλικες με τουλάχιστον ένα χρόνιο νόσημα | Πάνω από 4 στους 10 |
| Άνω των 65 με ≥2 χρόνιες παθήσεις | 1 στους 2 |
| Δαπάνη για νοσοκομειακή φροντίδα | Πάνω από 40% |
| Δαπάνη για πρόληψη (2023) | 3,1% |
| Ποσοστό υπέρβαρων παιδιών 5–19 ετών | 34% |
Συμπερασματικά, τα δεδομένα δείχνουν ότι για να μειωθεί το μακροπρόθεσμο φορτίο και το κόστος, θα απαιτηθούν συντονισμένες πολιτικές: ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας, στοχευμένα προγράμματα πρόληψης, δράσεις μείωσης παραγόντων κινδύνου και πολιτικές για την πρώιμη διάγνωση. Η μελέτη λειτουργεί ως προειδοποίηση αλλά και ως οδηγός για αναπροσαρμογή προτεραιοτήτων στον εθνικό σχεδιασμό υγείας.
