Ελλάδα: από καταναλωτής σε κόμβο ενέργειας
Η Ελλάδα διεκδικεί ενεργότερο ρόλο στην ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής αξιοποιώντας τη γεωγραφική θέση και τις ήδη υπαρκτές υποδομές. Στο συνέδριο του Economist με θέμα την παγκόσμια διακυβέρνηση και την τεχνολογική μετάβαση, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανέλυσε την στρατηγική που στοχεύει στη σύνδεση παραγωγών, τερματικών υγροποίησης και διαύλων μεταφοράς προς την Ευρώπη.
Σύμφωνα με την παρουσίαση, έργα που για χρόνια παρέμεναν σε φάση συζήτησης προχωρούν πλέον στην πραγμάτωση. Η νέα προσέγγιση εστιάζει σε:
- αγωγούς που θα συνδέουν Κύπρο και Ισραήλ με εγκαταστάσεις στην Αίγυπτο για υγροποίηση,
- διαδρόμους μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Ευρώπη,
- συνεργασίες περιφερειακής σταθερότητας με σεβασμό στους κανόνες και χωρίς αποκλεισμούς χωρών που δεν επιδεικνύουν «εξτρεμιστική συμπεριφορά».
«Η ενέργεια αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο και της ευρωατλαντικής συνεργασίας», ανέφερε ο υπουργός.
Στην ίδια συζήτηση παρουσιάστηκε και το σχήμα συνεργασιών, όπου στην πράξη φέρνονται στο ίδιο τραπέζι παράγοντες της περιοχής και διεθνείς εταίροι. Η στόχευση είναι διπλή: εξασφάλιση ενεργειακού εφοδιασμού για την Ευρώπη και δημιουργία οικονομικών οφελών μέσω διαμετακομίσεων και υποδομών στην Ελλάδα.
Περιφερειακές υποδομές και αποθήκευση
Σημαντικό στοιχείο της παρουσίασης ήταν οι αναπτυσσόμενες διασυνδέσεις και οι υποδομές αποθήκευσης στην περιοχή. Η υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας τόνισε την αύξηση δυναμικότητας αποθήκευσης ηλεκτρισμού στη χώρα της, με συγκεκριμένους στόχους για περαιτέρω επέκταση.
| Χώρα | Υφιστάμενη ισχύς αποθήκευσης | Προγραμματισμένη προσθήκη |
|---|---|---|
| Βουλγαρία | 4 γιγαβάτ | 7 γιγαβάτ (μπαταρίες και αντλησιοταμίευση) |
Επιπλέον, ο υπουργός ενέργειας της Κύπρου επισήμανε ότι η παραγωγή φυσικού αερίου που προορίζεται για υγροποίηση στην Αίγυπτο αναμένεται να ξεκινήσει το πρώτο εξάμηνο του 2028, γεγονός που ενισχύει το σχήμα διαμετακόμισης σε όφελος των ευρωπαϊκών αγορών.
Συνέπειες για την Ελλάδα
Ο μετασχηματισμός σε κόμβο εφοδιασμού συνεπάγεται απαιτήσεις και ευκαιρίες:
- Αύξηση απαίτησης για επενδύσεις σε λιμενικές και ενεργειακές υποδομές.
- Ανάγκη διασφάλισης ρυθμιστικού και ασφαλείας πλαισίου που να καλύπτει διεθνείς ροές και συνεργασίες.
- Προοπτική νέων θέσεων εργασίας και εσόδων από τέλη διαμετακόμισης και υπηρεσίες υποστήριξης.
Για να υλοποιηθούν αυτά, απαιτούνται σαφείς χρονοδιαγράμματα έργων, συντονισμός με γείτονες και διεθνείς εταίρους και συνοχή στην εθνική στρατηγική ενέργειας. Ο συνδυασμός υποδομών μεταφοράς, τερματικών υγροποίησης στην Αίγυπτο και επενδύσεων στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας στην περιφέρεια δημιουργεί ένα νέο ενεργειακό τοπίο στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η Ελλάδα επιδιώκει να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο.
Πρακτικά βήματα και επικείμενα ορόσημα θα πρέπει να παρακολουθούνται από το υπουργείο, τους επενδυτές και τις διεθνείς αγορές, καθώς η ταχύτητα υλοποίησης θα καθορίσει την πραγματική αξία των νέων διαδρόμων εφοδιασμού.
