Η ανακοίνωση του Τομέα Εξωτερικής Πολιτικής της Ελληνικής Αριστερκής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.) έθεσε στο επίκεντρο τη δημόσια αντιπαράθεση για την αξιολόγηση της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη, απαντώντας στις πρόσφατες τοποθετήσεις του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη. Η κριτική στρέφεται ιδιαίτερα γύρω από τις αναφορές που αφορούν την θέση της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F‑35 και τη διαχείριση ελληνικών στρατηγικών πρωτοβουλιών.
Η βασική θέση της ΕΛ.Α.Σ.
Στην ανακοίνωση υπογραμμίζεται πως ο υπουργός, σε προσπάθεια υπεράσπισης της κυβερνητικής γραμμής, «διαστρεβλώνει την πραγματικότητα για να συγκαλύψει τις σοβαρές αποτυχίες της». Η κριτική εστιάζει σε σειρά γεγονότων και επιλογών που, σύμφωνα με την ΕΛ.Α.Σ., αποδεικνύουν διαφορετική πορεία της εξωτερικής πολιτικής από την πολυδιάστατη και ενεργητική πολιτική που επιδιώκεται να προβάλλεται.
«Δυστυχώς, ο υπουργός Εξωτερικών στην απέλπιδα προσπάθεια του να υπερασπιστεί την εξωτερική πολιτική Μητσοτάκη, διαστρεβλώνει την πραγματικότητα για να συγκαλύψει τις σοβαρές αποτυχίες της».
Η ανακοίνωση υπενθυμίζει συγκεκριμένες εξελίξεις που, κατά την ΕΛ.Α.Σ., σχετίζονται με το ζήτημα των F‑35 αλλά και με ευρύτερες πρωτοβουλίες στην Ανατολική Μεσόγειο και τρίτους άξονες συνεργασίας.
Κρίσιμες αναφορές και το χρονοδιάγραμμα
- Η Τουρκία συμμετείχε ως συμπαραγωγός στο πρόγραμμα F‑35 επί κυβέρνησης Τσίπρα αλλά εκδιώχθηκε τον Ιούλιο του 2019.
- Η εκδίωξη συνδέθηκε με την αγορά των S‑400 από την Τουρκία, με επιπτώσεις όπως η διακοπή της εκπαίδευσης Τούρκων πιλότων για τα F‑35 ήδη από το Σεπτέμβριο 2017.
- Το νομοσχέδιο EAST MED ACT, που κατατέθηκε τον Απρίλιο του 2019, καλεί την αμερικανική κυβέρνηση να εξετάσει την ακύρωση της πώλησης F‑35 στην Τουρκία.
| Έτος | Γεγονός |
|---|---|
| 2017 | Αγορά S‑400 από την Τουρκία — ανοίγει ζήτημα κυρώσεων / διακοπής συνεργασιών |
| Απρ. 2019 | Κατάθεση EAST MED ACT στις ΗΠΑ |
| Ιούλ. 2019 | Εξαίρεση/εκδίωξη της Τουρκίας από το πρόγραμμα F‑35 |
Επιπλέον, η ανακοίνωση τονίζει ότι την ίδια περίοδο η Ελλάδα προώθησε ή υλοποίησε σειρά έργων και διπλωματικών βημάτων: συμφωνία για εκσυγχρονισμό F‑16 σε Viper, καθιέρωση Στρατηγικού Διαλόγου με τις ΗΠΑ και του σχήματος 3+1, έναρξη κατασκευής FSRU, προώθηση του αγωγού EastMed και του καλωδίου Eurasia Interconnector. Σημειώνεται ο ρόλος του ομογενειακού λόμπι στις ΗΠΑ ως σημαντικός παράγοντας συντονισμού.
Αντίλογος και συνέπειες
Η ΕΛ.Α.Σ. καλεί σε άρση «ψευδών αφηγήσεων» και στην επαναφορά μιας πολυδιάστατης ενεργητικής εξωτερικής πολιτικής, όπως την περιγράφει η ίδια. Το πολιτικό περιβάλλον θα κρίνει αν η δημόσια αντιπαράθεση θα μετατοπιστεί σε νομοθετικές ή διπλωματικές πρωτοβουλίες, ή αν θα περιοριστεί σε επικοινωνιακό επίπεδο. Οι αναφορές σε θέματα αμυντικών εξοπλισμών και διπλωματικών σχέσεων με ΗΠΑ και Τουρκία κρατούν την αντιπαράθεση σε υψηλή εθνική σημασία, δεδομένης της προφανούς σχέσης τους με θέματα ασφάλειας και ενεργειακής στρατηγικής.
Η διατύπωση της ΕΛ.Α.Σ. προορίζεται να αναζωπυρώσει τη δημόσια συζήτηση για το αν οι πρόσφατες επιλογές και συνεργασίες έχουν ενισχύσει ή αποδυναμώσει τη θέση της χώρας στο διεθνή χώρο, καθώς και για το πώς θα διαμορφωθεί σταθερή πολιτική σε ζητήματα που συνδέονται με την άμυνα και την ενεργειακή και γεωπολιτική ατζέντα.
