Παρουσία αμιάντου σε χαλασμένα κτήρια μετά τον σεισμό του 2021
Περισσότερα από πέντε χρόνια μετά τον σεισμό του Σεπτεμβρίου 2021, κατοικίες και κοινόχρηστοι χώροι στο Αρκαλοχώρι και σε όμορα χωριά εξακολουθούν να φιλοξενούν ερείπια που περιέχουν αμίαντο. Το υλικό εντοπίζεται σε σπασμένες στέγες και καμινάδες κτιρίων που κατέρρευσαν, με αποτέλεσμα οι ίνες να εκτίθενται στο περιβάλλον και να απειλούν την υγεία των κατοίκων, ιδίως των παιδιών.
Ο αμίαντος, όταν θρυμματίζεται, απελευθερώνει πολύ μικρές ίνες που μπορούν να παραμείνουν στον αέρα και να μεταφερθούν σε μεγάλες αποστάσεις. Η εισπνοή τους αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών ασθενειών που μπορεί να εμφανιστούν με την πάροδο του χρόνου.
Το ΤΕΕ/ΤΑΚ, Τμήμα Ανατολικής Κρήτης, είχε προειδοποιήσει προ πολλού ότι η απομάκρυνση του αμιάντου απαιτεί εξειδικευμένα συνεργεία και αυστηρά μέτρα ασφαλείας. Η νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας απαγορεύει τη χρήση, εμπορία και εξόρυξη αμιάντου από την 1η Ιανουαρίου 2005, ενώ σταδιακά περιοριστικά μέτρα εφαρμόζονταν ήδη από το 1997 και με την Οδηγία 2003/18/ΕΚ τερματίστηκε η εξόρυξη και η επεξεργασία.
| Έτος | Μέτρο |
|---|---|
| 1997 | Απαγόρευση συγκεκριμένων τύπων αμιάντου |
| 2003 | Οδηγία 2003/18/ΕΚ: τέλος εξόρυξης/επεξεργασίας |
| 2005 | 1/1/2005: πλήρης απαγόρευση στη Χρήση/Εμπορία/Εξόρυξη |
Τα πρωτόκολλα για τις εργασίες εντοπισμού και αφαίρεσης αμιάντου στηρίζονται στο Π.Δ. 212/2006, το οποίο θέτει λεπτομερείς κανόνες ασφαλείας για την αποψίλωση από επαγγελματίες. Παρ' όλα αυτά, σε ολόκληρες γειτονιές του Αρκαλοχωρίου και των γύρω χωριών υπάρχει ακόμη υλικό που πρέπει να απομακρυνθεί.
«Υπάρχουν ολόκληρες γειτονιές που έχουν ποσότητες αμιάντου, που πρέπει να αφαιρεθεί. Και όχι μόνο στο Αρκαλοχώρι, αλλά και στα γύρω χωριά»,
υπογραμμίζει ο πρόεδρος του Συλλόγου Σεισμόπληκτων Δήμου Μινώα Πεδιάδας «Η Ελπίδα», κ. Κώστας Γκαντάτσιος, επιβεβαιώνοντας το εύρος του προβλήματος και τις επανειλημμένες επισημάνσεις του συλλόγου προς αρμόδιες αρχές.
Σημαντική παρέμβαση στο ζήτημα έχει αναλάβει και ο Συνήγορος του Πολίτη, ο οποίος εξετάζει τις καταγγελίες και τις αναφορές σχετικά με την απομάκρυνση αμιάντου. Η επιμονή στις διαδικασίες εντοπισμού και ασφαλούς απομάκρυνσης είναι κρίσιμη για την προστασία της δημόσιας υγείας, ειδικά σε περιοχές όπου τα παιδιά παίζουν κοντά σε κατεστραμμένα κτίσματα.
- Υφιστάμενη απειλή: εκτεθειμένες ίνες αμιάντου σε ερείπια.
- Νομοθεσία και πρωτόκολλα: απαγορεύσεις από 1997 και πλήρης απαγόρευση από 2005, εφαρμογή Π.Δ. 212/2006.
- Αρμοδιότητες: ΤΕΕ/ΤΑΚ, Σύλλογοι σεισμόπληκτων, Συνήγορος του Πολίτη.
Για τους κατοίκους του Αρκαλοχωρίου, η προτεραιότητα είναι η ταχεία και ελεγχόμενη απομάκρυνση του αμιάντου από τα σημεία όπου υπάρχει έκθεση. Κάθε καθυστέρηση αυξάνει το ρίσκο μακροπρόθεσμων βλαβών στην υγεία, γι' αυτό και η τοπική κοινωνία συνεχίζει να ζητά συντονισμένη παρέμβαση από τις αρμόδιες αρχές και χρηματοδοτούμενες δράσεις αποκατάστασης των ερειπίων.
