Κύρια ευρήματα και δημοσιονομικές προβολές
Μια αναλυτική έκθεση της Υπηρεσίας Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επισημαίνει ότι η επιδείνωση της ψυχικής υγείας στις ηλικίες 10–24 ετών έχει σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες. Οι συγγραφείς της μελέτης εκτιμούν ότι, εάν διατηρηθεί η τρέχουσα τάση, το συνολικό κόστος της ψυχικής νόσου για αυτή την ομάδα θα φτάσει τα 1,68 τρισ. ευρώ για την περίοδο 2024–2033.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, ο εκτιμώμενος επιπολασμός των διαγνώσιμων ψυχικών διαταραχών στην ηλικιακή ομάδα 10–24 ετών είναι περίπου 15,5%, που αντιστοιχεί σε περίπου 13,6 εκατομμύρια νέους στην Ευρώπη. Οι συχνότερες διαγνώσεις είναι οι αγχώδεις διαταραχές, ακολουθούμενες από ΔΕΠΥ, διαταραχές διαγωγής και κατάθλιψη.
Συμπτώματα, ανεπαρκής κάλυψη υπηρεσιών και ψηφιακοί κίνδυνοι
Η έκθεση επισημαίνει ότι τα προβλήματα δεν περιορίζονται στις επίσημες διαγνώσεις: τα δεδομένα PISA 2022 δείχνουν αυξημένα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους μεταξύ των 15χρονων. Συγκεκριμένα, σχεδόν οι μισοί 15χρονοι δηλώνουν ότι αισθάνονται λυπημένοι ή καταθλιπτικοί τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, και πάνω από το 50% αναφέρει συμπτώματα άγχους. Παράλληλα, το ποσοστό μαθητών με πολλαπλά ψυχοσωματικά συμπτώματα αυξήθηκε από 42% το 2018 σε 52% το 2022.
Διαφορές ανά φύλο και πρόσβαση σε υπηρεσίες
Η μελέτη αναδεικνύει έντονες διαφορές μεταξύ αγοριών και κοριτσιών: το 60% των κοριτσιών ηλικίας 15 ετών δηλώνει αισθήματα κατάθλιψης έναντι 35% των αγοριών, ενώ το 65% των κοριτσιών αναφέρει άγχος σε σύγκριση με 41% των αγοριών. Επιπλέον, σχεδόν οι μισοί Ευρωπαίοι ηλικίας 15–24 ετών δηλώνουν ότι οι ανάγκες τους για υπηρεσίες ψυχικής υγείας δεν καλύπτονται.
Επιπτώσεις και σημεία προσοχής για πολιτικές
Οι συγγραφείς συνδέουν την αυξανόμενη επιβάρυνση με κοινωνικές πιέσεις, την ανεπαρκή έγκαιρη παρέμβαση των συστημάτων υγείας και την επίδραση του σύγχρονου ψηφιακού περιβάλλοντος στη συμπεριφορά και την ευημερία των νέων. Τα στοιχεία δείχνουν ότι χωρίς ενίσχυση της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης και της πρόσβασης σε υπηρεσίες, η οικονομική και κοινωνική επιβάρυνση θα αυξηθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια.
- Οικονομικό βάρος: Εκτίμηση κόστους 1,68 τρισ. ευρώ (2024–2033).
- Επιδημιολογία: Επιπολασμός 15,5%· ≈ 13,6 εκ. νέοι 10–24 ετών με διαγνώσιμη διαταραχή.
- Υπηρεσίες: Σχεδόν το 50% των 15–24 ετών δηλώνει ανεπαρκή κάλυψη υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
| Δείκτης | Τιμή |
|---|---|
| Εκτιμώμενο κόστος (2024–2033) | 1,68 τρισ. € |
| Επιπολασμός (10–24 ετών) | 15,5% |
| Αριθμός νέων με διαταραχή | 13,6 εκατ. |
| Ποσοστό 15χρονων με πολλαπλά ψυχοσωματικά συμπτώματα | 42% → 52% (2018→2022) |
Τα ευρήματα της έκθεσης θέτουν μια σειρά προτεραιοτήτων για δημόσιες πολιτικές: ενίσχυση πρωτοβάθμιας ψυχικής υγείας, προσβάσιμα προγράμματα έγκαιρης παρέμβασης, εκπαιδευτικές δράσεις για ψηφιακή υγεία και στοχευμένες πρωτοβουλίες για τις ομάδες υψηλού κινδύνου. Η δημοσιονομική διάσταση καταδεικνύει ότι η επένδυση στην ψυχική υγεία των νέων δεν είναι μόνο ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης αλλά και οικονομικής στρατηγικής για τα κράτη μέλη της ΕΕ.
