Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) εκφράζει ανησυχία για επικείμενη πίεση στην προμήθεια βενζίνης και ντίζελ, λόγω των συνεπειών που έχουν στις εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων οι πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και στη Ρωσία. Οι περιορισμοί στη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ από την κλιμάκωση της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχουν αναστείλει λειτουργίες εξαγωγής σε διυλιστήρια του Κόλπου, με αποτέλεσμα μειωμένη δραστηριότητα παραγωγής.
Σε τι αποδίδει ο IEA τη συρρίκνωση των αποθεμάτων
Στην έκθεσή του, ο οργανισμός επισημαίνει ότι παρά τη διατήρηση υψηλής ζήτησης για βενζίνη —με κυβερνητικά μέτρα για προστασία των καταναλωτών από την αύξηση των τιμών— οι μειώσεις των βιομηχανικών αποθεμάτων «έχουν υπερβεί τους κανονικούς ρυθμούς». Αυτό δημιουργεί ρίσκο για περιορισμένες προμήθειες το καλοκαίρι, εάν συνεχιστεί η διαταραχή στη ναυσιπλοΐα ή αν διυλιστήρια παραμείνουν εγκλωβισμένα στην κρίση.
«Ως αποτέλεσμα, οι μειώσεις των αποθεμάτων της βιομηχανίας έχουν υπερβεί τους κανονικούς ρυθμούς», ανέφερε η έκθεση του IEA.
Πώς μεταφράζεται στην αγορά
Ο IEA σημειώνει ότι, αν και υπήρξε προσωρινή μείωση στις διεθνείς τιμές του αργού μετά τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν στις 17 Ιουνίου για παράταση της εκεχειρίας, πρόσφατη αναζωπύρωση στρατιωτικών ενεργειών οδήγησε σε νέα άνοδο τιμών. Ο οργανισμός προειδοποιεί ότι μια νέα πλήρης ή μερική παρεμπόδιση των αποστολών μέσω των στενών θα επιδεινώσει σημαντικά την προσφορά.
- Αιτίες: εμπόδια στη ναυσιπλοΐα, περιορισμένη εξαγωγική ικανότητα διυλιστηρίων του Κόλπου, στρατιωτικές εντάσεις ΗΠΑ-Ιράν.
- Συνέπειες: μείωση αποθεμάτων, ανοδική πίεση στις τιμές καυσίμων, κίνδυνος περιορισμένης τροφοδοσίας το καλοκαίρι.
- Εξελίξεις: αναταραχή τιμών μετά από νέο γύρο στρατιωτικών πληγμάτων και δηλώσεις αξιωματούχων για λήξη της εκεχειρίας.
| Παράγοντας | Επίπτωση |
|---|---|
| Στενά του Ορμούζ | Περιορισμός εξαγωγικής ικανότητας διυλιστηρίων |
| Ζήτηση βενζίνης | Διατήρηση σε υψηλά επίπεδα, εξαντλεί αποθέματα |
| Τιμή αργού | Μεταβλητότητα ανάλογα με τις γεωπολιτικές εξελίξεις |
Για τη χώρα μας οι πιθανές επιπτώσεις είναι σαφείς: αύξηση στις τιμές λιανικής στα πρατήρια, πίεση στο κόστος μεταφορών και τουριστικών υπηρεσιών, καθώς και κίνδυνοι αλυσίδων εφοδιασμού που βασίζονται σε διυλισμένα προϊόντα. Η ελληνική αγορά δεν εξαιρείται από τις διεθνείς πιέσεις όταν τα στενά και οι προμήθειες επηρεάζονται.
Σε επίπεδο διαχείρισης, ο IEA προειδοποιεί ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί εάν οι αποστολές μέσω των Στενών οδηγηθούν ξανά σε σχεδόν πλήρη στασιμότητα. Οι πολυμερείς αποφάσεις για διασφάλιση της ναυσιπλοΐας και οι στρατηγικές αποθεματοποίησης αναδεικνύονται σε κρίσιμα εργαλεία για την αποτροπή ελλείψεων.
Κλειδιά επαγρύπνησης για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις: παρακολούθηση των τιμών καυσίμων, σχεδιασμός για εξοικονόμηση καυσίμων στις μεταφορές, και ενημέρωση από τις επίσημες ανακοινώσεις του IEA και των εθνικών αρχών για μέτρα υποστήριξης σε περίπτωση ελλείψεων.
