Καθυστέρηση που φρενάρει επενδύσεις και τοπική μετάβαση
Εδώ και περίπου έξι χρόνια Ενεργειακές Κοινότητες από τη Φλώρινα παραμένουν σε αναμονή για τη χορήγηση των απαραίτητων Όρων Σύνδεσης, με αποτέλεσμα έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας που είχαν ήδη δαπανήσει χρήματα για μελέτες και αδειοδοτήσεις να μην μπορούν να προχωρήσουν. Η υπόθεση έχει πάρει πλέον πολιτικό χαρακτήρα, καθώς ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Ενεργειακών Κοινοτήτων απευθύνει υπόμνημα προς το Μέγαρο Μαξίμου και το Υπουργείο Ενέργειας ζητώντας άμεση παρέμβαση.
Στη βάση της καταγγελίας βρίσκεται η συνεχής μεταβολή του νομοθετικού πλαισίου που καθορίζει την προτεραιοποίηση και την αξιολόγηση των αιτήσεων σύνδεσης. Οι ενδιαφερόμενοι επισημαίνουν ότι, παρά την τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών, οι κοινότητες της Φλώρινας έχουν καθυστερήσει υπερβολικά στην έκδοση των απαραίτητων εγγράφων, κάτι που καθιστά επισφαλή την εμπιστοσύνη των πολιτών στην αξιοπιστία της δημόσιας διοίκησης.
«η Πολιτεία δεν μπορεί να αλλάζει συνεχώς τους κανόνες του παιχνιδιού αφού οι επενδύσεις έχουν ήδη πραγματοποιηθεί»
Στο υπόμνημα γίνεται αναφορά σε νομοθετικές παρεμβάσεις που άλλαξαν τη σειρά προτεραιοποίησης, με αναφορά στους νόμους Ν.4513/2018, Ν.4951/2022 και Ν.5095/2024, καθώς και σε υπουργική απόφαση του 2022. Οι μεταβολές αυτές, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, οδήγησαν σε ένταξη των κοινοτήτων σε διαφορετικές κατηγορίες αξιολόγησης και στην παρατεταμένη εκκρεμότητα των φακέλων.
Τοπικές επιπτώσεις και πρακτικά προβλήματα
Για τη Φλώρινα, περιοχή με ιστορία λιγνιτικής παραγωγής και οικονομική εξάρτηση από τον ενεργειακό τομέα, η καθυστέρηση σε χιλιάδες αιτήσεις σημαίνει:
- Παράλυση επενδύσεων που είχαν δηλωθεί από πολίτες και συλλογικούς φορείς.
- Αναστολή δημιουργίας τοπικών θέσεων εργασίας που θα προέκυπταν κατά την κατασκευή και λειτουργία έργων ΑΠΕ.
- Εrosion της εμπιστοσύνης προς τα κρατικά πλαίσια που προωθούν την ενεργειακή μετάβαση στις λιγνιτικές περιοχές.
Η αδυναμία αποσαφήνισης χρονοδιαγραμμάτων και κριτηρίων αξιολόγησης μεταφράζεται σε προσφυγές και προσδοκίες για πολιτική λύση. Ο Σύνδεσμος θέτει ρητά ζητήματα ασφάλειας δικαίου και ισονομίας, υποστηρίζοντας ότι δεν αρκεί να υπάρχουν νόμοι αν η εφαρμογή τους αλλάζει στη φάση εκτέλεσης των επενδύσεων.
Τι ζητούν οι κοινότητες
Στο υπόμνημα προτείνεται η άμεση πολιτική παρέμβαση ώστε να αποκατασταθεί η σειρά αξιολόγησης και να δοθούν Όροι Σύνδεσης όπου οι κοινότητες έχουν ήδη επενδύσει σε μελέτες και αδειοδοτήσεις. Οι εκπρόσωποι των κοινοτήτων ζητούν επίσης διαφανή χρονοδιαγράμματα και ειδική μέριμνα για περιοχές που βρίσκονται σε μεταβατικό στάδιο λόγω απολιγνιτοποίησης.
| Θέμα | Σημείο αναφοράς |
|---|---|
| Καθυστέρηση | ~6 έτη |
| Νομοθετικές αναφορές | N.4513/2018, N.4951/2022, N.5095/2024 |
| Αίτημα | Άμεση πολιτική παρέμβαση |
Η εξέλιξη της υπόθεσης αναμένεται να κρίνει σε μεγάλο βαθμό την ταχύτητα με την οποία η Φλώρινα θα προχωρήσει σε νέες μορφές παραγωγής ενέργειας και στην αξιοποίηση τοπικών πόρων προς όφελος της οικονομίας και της απασχόλησης. Κάθε καθυστέρηση δεν είναι μόνο διοικητικό πρόβλημα, αλλά ενδέχεται να αφαιρέσει ευκαιρίες από τη δημόσια και ιδιωτική οικονομία της περιοχής.
Οι τοπικές Ενεργειακές Κοινότητες δηλώνουν ότι παραμένουν διαθέσιμες σε διάλογο, αλλά ζητούν σαφείς δεσμεύσεις και χρονοδιαγράμματα για την έκδοση των Όρων Σύνδεσης, προκειμένου να προχωρήσουν τα έργα που έχουν ήδη σχεδιαστεί και χρηματοδοτηθεί σε επίπεδο μελετών.
