Κρίσιμη συζήτηση για το ΠΟΠ και τον τρόπο καλλιέργειας
Η Σαντορίνη βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο όσον αφορά την προστασία και την εξέλιξη του αμπελώνα της. Ο Master of Wine Γιάννης Καρακάσης, ιδρυτής του Great Greek Wines, προτείνει την προσθήκη μίας ανώτερης κατηγορίας ΠΟΠ που θα αφορά την παραδοσιακή Σαντορίνη από παλαιά κλήματα σε κουλούρες και την ταυτόχρονη ενίσχυση των μέτρων για την προστασία του ιστορικού αμπελώνα.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται τεχνικά και οικονομικά ζητήματα: αποδόσεις, τιμές σταφυλιού, εγκατάλειψη γης, η πίεση της κλιματικής αλλαγής, ανάγκες άρδευσης, νέες φυτεύσεις και τα συστήματα διαμόρφωσης των πρέμνων (κουλούρα vs γραμμικά αμπέλια σε σύρματα). Αυτά τα θέματα δεν είναι θεωρητικά για το νησί· επηρεάζουν άμεσα εισοδήματα, απασχόληση και το τουριστικό προϊόν που συνδέεται με το τοπίο.
«Το πιο αναγνωρίσιμο σχήμα του σαντορινιού αμπελώνα»
Η κουλούρα, ως σχήμα και καλλιεργητική πρακτική, είναι συνυφασμένη με την ταυτότητα του νησιού. Η οποιαδήποτε απόκλιση από αυτήν συζητιέται εντόνως, καθώς ανατρέπεται η αμπελουργική λογική που έχει διαμορφώσει το στυλ των κρασιών της Σαντορίνης: ξηρική καλλιέργεια, χαμηλή παραγωγή και χαρακτηριστική αίσθηση αλμύρας και οξύτητας στα κρασιά.
Υπάρχουν ήδη πειραματισμοί: ο Πάρης Σιγάλας ήταν από τους πρώτους που δοκίμασαν πιο γραμμικά συστήματα για το Ασύρτικο πριν από περίπου μια δεκαετία. Σύμφωνα με την καταγραφή των εμπειριών, τα κρασιά από γραμμικά αμπέλια εμφανίζουν διαφορετικά χαρακτηριστικά και, σε κάποιες περιπτώσεις, χάνουν την «εσωτερική ένταση» που συνδέεται με τη Σαντορίνη.
- Πρόταση: Δημιουργία ανώτερης κατηγορίας ΠΟΠ που θα αναγνωρίζει και θα προστατεύει τις παλαιές κουλούρες.
- Κίνδυνοι: εγκατάλειψη γης, αυξημένες πιέσεις από κλιματική αλλαγή και εναλλακτικά συστήματα καλλιέργειας που μπορεί να αλλοιώσουν το προφίλ του κρασιού.
- Επιπτώσεις: Οικονομικές και τουριστικές συνέπειες αν αλλάξει η αναγνωρισιμότητα του προϊόντος.
Η πρόταση του Γ. Καρακάση εντάσσεται σε ευρύτερο διάλογο για το αν το ΠΟΠ Σαντορίνη πρέπει να προστατεύει αποκλειστικά την προέλευση ή να κατοχυρώσει και «αμπελουργικές αρχές» που διασφαλίζουν τη σύνδεση ανάμεσα σε τεχνική, γευστικό χαρακτήρα και τοπικό τοπίο.
Για τους κατοίκους και τους παραγωγούς της Σαντορίνης η συζήτηση αυτή έχει πρακτικές συνέπειες: η υιοθέτηση μιας ανώτερης ΠΟΠ θα μπορούσε να διαφοροποιήσει την τιμολόγηση σταφυλιών, να ενισχύσει την προστιθέμενη αξία ορισμένων προϊόντων και ταυτόχρονα να απαιτήσει αυστηρότερους ελέγχους και δεσμεύσεις στη χρήση γης και στις νέες φυτεύσεις.
| Θέμα | Σημασία για το νησί |
|---|---|
| ΠΟΠ - νέα κατηγορία | Προστασία ταυτότητας, πιθανή αύξηση αξίας προϊόντος |
| Συστήματα διαμόρφωσης | Επίδραση στο γευστικό προφίλ και το τοπίο |
| Κλιματική αλλαγή | Πίεση σε αποδόσεις και απαιτήσεις άρδευσης |
Η τοπική κοινότητα, οι αμπελουργοί και οι φορείς θα κληθούν να συζητήσουν τις λεπτομέρειες και να αξιολογήσουν τόσο τα προστατευτικά μέτρα όσο και την ευελιξία σε νέες τεχνικές που ίσως απαιτηθούν για την προσαρμογή στο μέλλον. Η τελική απόφαση για την υιοθέτηση ή όχι μιας νέας ΠΟΠ θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την πορεία της οινοπαραγωγής και την εικόνα του νησιού τις επόμενες δεκαετίες.
