Μια φράση σε επίσημη προκήρυξη έχει δημιουργήσει πρακτικά προβλήματα για υποψήφιους που έχουν αποκτήσει τέκνο χωρίς γάμο: στην προκήρυξη 2ΓΕ/2026 ζητείται, όταν δεν υπάρχουν άλλα δικαιολογητικά, να προσκομιστεί Υπεύθυνη Δήλωση ότι ο/η υποψήφιος/α ασκεί «εν τοις πράγμασι και κατ’ αποκλειστικότητα» τη γονική μέριμνα. Η διατύπωση αυτή, όπως επισημαίνεται σε σχετική αναφορά, προκαλεί σύγχυση για όσους ασκούν τη γονική μέριμνα από κοινού με τον άλλο γονέα.
Το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό. Έχουν αναφερθεί περιπτώσεις υποψηφίων που απέφυγαν να υποβάλουν το συγκεκριμένο αρχείο γιατί θεώρησαν ότι δεν μπορούν να δηλώσουν «κατ’ αποκλειστικότητα» κάτι που στην πράξη δεν ισχύει, δεδομένου ότι στην αναγνώριση τέκνου χωρίς γάμο η άσκηση της γονικής μέριμνας γίνεται από κοινού και εξίσου, σύμφωνα με τα άρθρα 1513, 1514 και 1515 του Αστικού Κώδικα, όπως αναφέρει η σχετική επισήμανση.
Τι ζητείται
Οι εισηγητές του θέματος ζητούν δύο βασικά μέτρα:
- άμεση διόρθωση ή επίσημη διευκρίνιση της διατύπωσης στην προκήρυξη, ώστε να μην αποκλείονται υποψήφιοι που ασκούν κοινή γονική μέριμνα,
- θετική εξέταση των περιπτώσεων υποψηφίων που δεν υπέβαλαν το έγγραφο λόγω της ασάφειας, καθώς η παράλειψη αποδίδεται σε εύλογη ερμηνεία του κειμένου και όχι σε αμέλεια.
Η ανάγκη σαφών οδηγιών σε διοικητικές διαδικασίες είναι κρίσιμη για τη διασφάλιση της ίσης μεταχείρισης των υποψηφίων. Όπως επισημαίνεται στο κείμενο παρατηρήσεων, όταν μια διατύπωση επιδέχεται αντικειμενικά διαφορετικές ερμηνείες, οι υποψήφιοι δεν πρέπει να υφίστανται κυρώσεις ή αποκλεισμούς.
«εφόσον δεν υπάρχουν άλλα προβλεπόμενα δικαιολογητικά, ο/η υποψήφιος/α πρέπει να υποβάλει Υπεύθυνη Δήλωση ότι ασκεί ‘εν τοις πράγμασι και κατ’ αποκλειστικότητα’ τη γονική μέριμνα»
Η υπόθεση εγείρει επίσης ευρύτερα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο οι δημόσιες προκηρύξεις διατυπώνουν νομικά ζητήματα που αφορούν οικογενειακές σχέσεις και για τους μηχανισμούς διόρθωσης ή παροχής οδηγιών από τις αρμόδιες αρχές. Η έγκαιρη και σαφής διόρθωση δεν περιορίζει μόνο τη νομική σαφήνεια αλλά και μειώνει τον διοικητικό φόρτο που προκαλείται από ανακριβείς ή ασαφείς αιτήσεις.
| Ζήτημα | Προτεινόμενη λύση |
|---|---|
| Διατύπωση «κατ’ αποκλειστικότητα» | Αναδιατύπωση ή διευκρίνιση ότι αφορά και τις περιπτώσεις κοινής άσκησης γονικής μέριμνας |
| Υποψήφιοι που δεν υπέβαλαν το έγγραφο | Επανεξέταση και θετική αποδοχή των περιπτώσεων που παρέλειψαν το αρχείο λόγω ασάφειας |
Σε πρακτικό επίπεδο, οι υποψήφιοι που θεωρούν ότι αδικούνται καλούνται να αναζητήσουν ενημέρωση από τον φορέα της προκήρυξης και, όπου χρειάζεται, να ζητήσουν επίσημη διευκρίνιση ή να υποβάλουν ένσταση σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Η περίπτωση υπογραμμίζει την ανάγκη για συνεχή επανεξέταση των προκηρύξεων από νομικούς και κοινωνικούς φορείς πριν από τη δημοσίευσή τους, ώστε να αποφευχθούν παρόμοια προβλήματα στο μέλλον.
Η διασφάλιση της ίσης μεταχείρισης και η αποφυγή διοικητικών αδικιών παραμένουν κεντρικά ζητήματα για τους υποψήφιους και την εμπιστοσύνη στη διαδικασία πρόσληψης/επιλογής, έως ότου υπάρξει επίσημη ανταπόκριση από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
