Αναδιάρθρωση χρηματοδότησης και νέο χρονοδιάγραμμα
Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αποφάσισε την αναδιάρθρωση της υλοποίησης του τμήματος Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), θέτοντας δύο διακριτά χρονοδιαγράμματα και διαφορετικές πηγές χρηματοδότησης. Στόχος της απόφασης είναι η εξασφάλιση της αξιοποίησης των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF) χωρίς να κινδυνεύσει η συνολική χρηματοδότηση του έργου.
Σύμφωνα με τη νέα υπουργική απόφαση, το πρώτο κομμάτι μήκους 10,2 χιλιομέτρων (από τη χιλιομετρική θέση 1+800 έως τη 12+000), που βρίσκεται σε φάση ολοκλήρωσης, παραμένει ενταγμένο στο Ταμείο Ανάκαμψης και πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως τις 31 Ιουλίου 2026. Το υπόλοιπο τμήμα του αυτοκινητόδρομου μεταφέρεται στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου και θα χρηματοδοτηθεί από εθνικούς πόρους, με νέα προθεσμία ολοκλήρωσης την 30ή Οκτωβρίου 2027. Η παράταση που εγκρίθηκε ανέρχεται σε 487 ημέρες.
- Μήκος επιλέξιμου τμήματος: 10,2 χλμ.
- Συνολικό μήκος που αφορά το έργο: 14 χλμ. (όπως αναφέρεται στις δημοσιεύσεις)
- Χρηματοδοτική απώλεια από RRF: 38 εκατ. ευρώ (το τμήμα που αποσπάται)
Η αναθεώρηση κρίθηκε αναγκαία λόγω σημαντικών καθυστερήσεων στην εξέλιξη των εργασιών. Αναφέρονται ως κύριες αιτίες οι χρονοβόρες διαδικασίες απαλλοτριώσεων, οι μετατοπίσεις δικτύων κοινής ωφέλειας (ΔΕΔΔΗΕ, ΔΕΥΑ) και πολεοδομικά ζητήματα που σχετίζονται με το ρυμοτομικό σχέδιο της Νεάπολης. Η απόφαση στοχεύει στο να διασφαλίσει αφενός την απορρόφηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων και αφετέρου την ολοκλήρωση ενός άξονα που αναμένεται να βελτιώσει την οδική ασφάλεια και τις μετακινήσεις στην ευρύτερη περιοχή του Αγίου Νικολάου.
Η αναδιάρθρωση του χρονοδιαγράμματος κρίθηκε αναγκαία εξαιτίας των σημαντικών καθυστερήσεων που καταγράφηκαν κατά την εξέλιξη του έργου.
Τοπικές επιπτώσεις και δημοσιονομικές παρατηρήσεις
Η αποσύνδεση του υπολοίπου τμήματος από το Ταμείο Ανάκαμψης σημαίνει ότι περίπου 38 εκατ. ευρώ που προορίζονταν από ευρωπαϊκούς πόρους δεν θα καλυφθούν πλέον από το RRF και θα βαρύνουν εθνικούς πόρους. Παράλληλα, το έργο χάνει χρόνο: αν δεν υπάρξουν περαιτέρω καθυστερήσεις, η τελική ολοκλήρωση μετατίθεται για την 30ή Οκτωβρίου 2027, ενώ η αρχική συμβατική προθεσμία περαίωσης είχε οριστεί στις 5/9/2025 (όπως αναφέρεται στις σχετικές αναλύσεις του έργου).
| Παράμετρος | Στοιχείο |
|---|---|
| Επιλέξιμο στο RRF | 10,2 χλμ. (έως 31/7/2026) |
| Υπόλοιπο τμήμα | Μεταφέρεται σε εθνική χρηματοδότηση (ολοκλήρωση έως 30/10/2027) |
| Έκταση παράτασης | 487 ημέρες |
| Χρηματοδότηση που χάνεται από RRF | 38 εκατ. ευρώ |
Για τους κατοίκους της περιοχής, η αλλαγή σημαίνει ότι το τμήμα που θα παραδοθεί πρώτα (10,2 χλμ.) ενδέχεται να λειτουργήσει νωρίτερα και να βελτιώσει τις μετακινήσεις, αλλά η πλήρης λειτουργία όλου του άξονα θα καθυστερήσει. Επιπλέον, η επιβάρυνση του δημοσίου με επιπλέον κόστος αναδεικνύει ζήτημα δημοσιονομικής ευθύνης και σωστής προεκτίμησης κόστους για απαλλοτριώσεις και μετατοπίσεις δικτύων.
Οι καθυστερήσεις που επισημαίνονται (απαλλοτριώσεις, μετατοπίσεις δικτύων, πολεοδομικά θέματα) αποτελούν στοιχεία που ενδιαφέρουν άμεσα τους τοπικούς φορείς και τους κατοίκους, ειδικά σε ό,τι αφορά τις επιπτώσεις σε ιδιοκτησίες, κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και χρονοδιαγράμματα έργων. Η διαχωριστική αυτή παρέμβαση του Υπουργείου επιδιώκει να διασφαλίσει την απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων για το τμήμα που μπορεί να ολοκληρωθεί εντός των ορίων του RRF, ενώ αφήνει ανοιχτό το ζήτημα του κόστους και του χρόνου για το υπόλοιπο τμήμα.
Η εξέλιξη αυτή θα παρακολουθείται στενά από τους τοπικούς φορείς και την αγορά, καθώς και από τους πολίτες που αναμένουν τα οφέλη σε οδική ασφάλεια και μεταφορικές συνδέσεις.
