Ένας δημιουργός με ρίζες στο Αλιβέρι
Ο Γιάννης Μητράκας, ζωγράφος και Άρχων Αγιογράφος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 90 ετών τα ξημερώματα της Κυριακής 5 Ιουλίου, στην Αθήνα. Η απώλειά του αφορά άμεσα το Αλιβέρι, όπου υπηρέτησε για δεκαετίες και διαμόρφωσε το πρώιμο καλλιτεχνικό του στίγμα. Γεννημένος το 1936 στη Θράκη, εγκαταστάθηκε στην Εύβοια και συνέδεσε το όνομά του με την τοπική βιομηχανική ιστορία, αποδίδοντας στον καμβά τους ανθρώπους της παραγωγής με σεβασμό και συνέπεια.
Η διαδρομή 1967–1992 και η σειρά «Λιγνιτωρύχοι»
Από το 1967 μέχρι το 1992 εργάστηκε στο Αλιβέρι ως κοινωνικός λειτουργός και προϊστάμενος Διοικητικο-οικονομικής Μέριμνας στη ΔΑΠ-ΔΕΗ. Σε αυτή την περίοδο έκανε τα πρώτα αποφασιστικά του βήματα στη ζωγραφική, εμπνευσμένος από τον μόχθο στα ορυχεία. Η γνωστή σειρά έργων «Λιγνιτωρύχοι» γεννήθηκε εδώ, μεταφέροντας στη δημόσια σφαίρα την εικόνα και την αξιοπρέπεια των εργαζομένων που στήριξαν για χρόνια την τοπική οικονομία. Η θεματολογία αυτή δεν ήταν απλή αποτύπωση· αποτέλεσε αισθητική και ηθική θέση για μια κοινότητα που πάλεψε με τα όρια της βιομηχανικής εποχής.
Εκκλησιαστική τέχνη και διάκριση από το Οικουμενικό Πατριαρχείο
Από τη δεκαετία του 1970 ο Μητράκας ανέπτυξε έντονη εκθεσιακή παρουσία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ενώ αγιογράφησε ναούς στην Εύβοια και φιλοτέχνησε έργα εκκλησιαστικής τέχνης. Το 2000 τιμήθηκε με τον τίτλο του Άρχοντα Αγιογράφου από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αναγνώριση που επισφράγισε τη συμβολή του στην ανανέωση της ιερής εικόνας και την προσαρμογή της σε σύγχρονες ευαισθησίες, χωρίς ρήξη με την παράδοση.
Χρονολόγιο ζωής και κομβικές ημερομηνίες
| Έτος/Ημερομηνία | Σταθμός |
|---|---|
| 1936 | Γέννηση στη Θράκη |
| 1967–1992 | Θητεία στο Αλιβέρι (ΔΑΠ-ΔΕΗ), εκκίνηση μεγάλης δημιουργικής περιόδου |
| 1970 | Έναρξη έντονης εκθεσιακής δραστηριότητας |
| 2000 | Αναγόρευση σε Άρχοντα Αγιογράφο |
| 5 Ιουλίου | Κοίμηση στην Αθήνα |
Τα παραπάνω σημεία φωτίζουν το πώς ο καλλιτέχνης διέτρεξε τον 20ό αιώνα συνδέοντας την τοπική εμπειρία της Εύβοιας με την ευρύτερη εικαστική δημιουργία της χώρας.
Αποχαιρετισμός και τιμές από το Αλιβέρι
Το Τμήμα Αλιβερίου της Εταιρείας Ευβοϊκών Σπουδών εξέφρασε δημόσια τη θλίψη του για την απώλεια, υπογραμμίζοντας ότι το προγραμματισμένο αφιέρωμα στη ζωή και το έργο του θα διεξαχθεί όπως είχε ανακοινωθεί, ως ελάχιστος φόρος τιμής. Σε σύντομη αναφορά σημειώνει:
Το Τμήμα Αλιβερίου της Εταιρείας Ευβοϊκών Σπουδών εκφράζει τη βαθιά του θλίψη για την απώλεια του σπουδαίου ζωγράφου.
Η συνέχιση της εκδήλωσης δεν είναι τυπική κίνηση, αλλά μια ευκαιρία για τους ανθρώπους του Αλιβερίου να ξαναδούν πλευρές της καλλιτεχνικής του πορείας και να αναστοχαστούν πάνω στη δική τους ιστορία, όπως αυτή καθρεφτίστηκε στους καμβάδες του.
Πρακτικές πληροφορίες για τους κατοίκους
Η Εξόδιος Ακολουθία προγραμματίζεται για την Τετάρτη 8 Ιουλίου, στις 10:00 π.μ., στο Α’ Κοιμητήριο Αθηνών. Η οικογένεια έχει ζητήσει, αντί στεφάνων, να στηριχθούν με δωρεές φιλανθρωπικοί φορείς ή ο Σύλλογος Φίλων Πινακοθήκης Μετανεοβυζαντινών Εικαστικών Τεχνών «Ιωάννης Μητράκας». Για την τοπική κοινωνία, ο τρόπος αυτός συνδέει το πένθος με προσφορά στο κοινό καλό, σε πνεύμα που χαρακτήριζε και τον ίδιο τον δημιουργό.
- Πότε: Τετάρτη 8 Ιουλίου, 10:00 π.μ.
- Πού: Α’ Κοιμητήριο Αθηνών
- Αντί στεφάνων: Δωρεές σε φιλανθρωπικό φορέα ή στον προαναφερθέντα Σύλλογο Φίλων Πινακοθήκης
- Αφιέρωμα στο Αλιβέρι: Το Σάββατο 18 Ιουλίου θα πραγματοποιηθεί κανονικά
Τι μένει στο Αλιβέρι
Η παρακαταθήκη του Γιάννη Μητράκα για το Αλιβέρι συνοψίζεται σε δύο άξονες: τη διεκδίκηση ορατότητας για τους εργαζόμενους της περιοχής μέσα από τη ζωγραφική και τη διατήρηση της εκκλησιαστικής τέχνης με σύγχρονους όρους. Σε μια πόλη με βιομηχανικό αποτύπωμα, η σειρά «Λιγνιτωρύχοι» λειτουργεί σαν οπτικό αρχείο μνήμης. Η ίδια η κοινότητα μπορεί να αξιοποιήσει το επερχόμενο αφιέρωμα ως αφορμή για να συνδέσει τους νεότερους με την ιστορία της, να ενθαρρύνει εκπαιδευτικές δράσεις και να κρατήσει ζωντανό το νήμα ανάμεσα στην εργασία, την τέχνη και την τοπική ταυτότητα.
