Μια συστηματική καταγραφή για άυλη τοπική κληρονομιά
Κυκλοφόρησε πρόσφατα βιβλίο-μελέτη που επικεντρώνεται στη λαϊκή προσευχή στην Ξάνθη και την ευρύτερη υπαίθρο για την περίοδο 1950–2015. Η συγγραφέας, Γαρυφαλλιά Γ. Θεοδωρίδου, Δρ Λαογραφίας και μεταδιδακτορική ερευνήτρια του ΔΠΘ, επιχειρεί να συστηματοποιήσει και να τεκμηριώσει μία όψη του τοπικού βίου που, όπως σημειώνεται, παρέμενε σε μεγάλο βαθμό αχαρτογράφητη.
Η έκδοση προέρχεται από τον Εκδοτικό Οίκο Κ. & Μ. Σταμούλη και ξεχωρίζει για τον όγκο και την εμβάθυνση της έρευνας. Το έργο περιλαμβάνει καταγραφές, ιστορικοκοινωνική θεώρηση και ερμηνείες που αποσκοπούν στην ανάδειξη της προσευχής ως στοιχείου της καθημερινότητας και του «ιερού» χρόνου.
«Η κ. Θεοδωρίδου κατέβαλλε πραγματικά μια «τιτάνια» προσπάθεια να διερευνήσει τη λαϊκή προσευχή…»
Τι σημαίνει για την Ξάνθη
Για τους κατοίκους της Ξάνθης η μελέτη λειτουργεί ως αρχείο μνήμης και εργαλείο ανάγνωσης κοινωνικών αλλαγών: από τις πρακτικές της καθημερινότητας έως τις τελετουργικές στιγμές της κοινότητας. Η τεκμηρίωση μπορεί να υποστηρίξει πολιτιστικά προγράμματα, εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες και δράσεις διάσωσης της άυλης κληρονομιάς σε τοπικό επίπεδο.
- Αποκαθιστά την παρουσία της λαϊκής προσευχής στη θεματική της τοπικής λαογραφίας.
- Παρέχει υλικό για μουσειακές, εκπαιδευτικές και ερευνητικές χρήσεις στην Ξάνθη.
- Ενισχύει την τεκμηρίωση της πολιτιστικής ταυτότητας της περιοχής.
Η έρευνα, σύμφωνα με την εισαγωγή και τις παρατηρήσεις που συνοδεύουν την έκδοση, θέτει ερωτήματα για το γιατί προηγούμενες γενιές λαογράφων δεν είχαν καταγράψει εκτενώς την προσευχή ως «λαϊκό είδος». Η απάντηση, κατά τη συγγραφέα, συνδέεται με τη φύση της προσευχής: δεν υπακούει σε σταθερές φόρμες όπως τα αινίγματα ή οι παροιμίες, συχνά απευθύνεται ελεύθερα και διατηρείται σε προσωπικές ή οικογενειακές πρακτικές.
| Στοιχείο | Πληροφορία |
|---|---|
| Συγγραφέας | Γαρυφαλλιά Γ. Θεοδωρίδου, Δρ Λαογραφίας |
| Τίτλος | Η λαϊκή προσευχή στην καθημερινότητα και στον «ιερό» χρόνο: Στην πόλη και στην ύπαιθρο της Ξάνθης (1950–2015) |
| Εκδότης | Κ. & Μ. Σταμούλη, Θεσσαλονίκη |
| Σελίδες | 1.024 |
| Έτος | 2026 |
Η τοπική κοινότητα και οι φορείς πολιτισμού της Ξάνθης μπορούν να αξιοποιήσουν το υλικό για προγράμματα καταγραφής, έκθεσης ή σχολικά προγράμματα που στοχεύουν στη διατήρηση γνώσεων που φθίνουν με την αλλαγή γενεών. Παράλληλα, η μελέτη θέτει θεμελιώδη ερευνητικά ερωτήματα για την προσέγγιση της λαϊκής θρησκοληψίας και της συλλογικής μνήμης στον αστικό και στον αγροτικό χώρο.
Η έκδοση συνοδεύεται από εικαστικό εξώφυλλο σχεδιασμένο από την Δέσποινα Πλη, φοιτήτρια της Σχολής Καλών Τεχνών, το οποίο προβάλλει στοιχεία που παραπέμπουν στη χειρονομία της προσευχής και στην κοινωνική της διάσταση. Το βιβλίο προστίθεται στο σώμα της θρακικής βιβλιογραφίας και θεωρείται χρήσιμο σημείο αναφοράς για όποιον ενδιαφέρεται για την πολιτιστική και κοινωνική ιστορία της Ξάνθης.
