Σπάνιο δικαστικό αποτέλεσμα που αφορά δημόσια περιουσία στη Ρόδο
Το Μονομελές Εφετείο Δωδεκανήσου, με απόφαση που δημοσιοποιήθηκε στις 7 Ιουλίου 2026, έκρινε ότι μία πολίτης κατέχει νόμιμα ακίνητο επιφάνειας 56,40 τ.μ. στη Ρόδο, αναγνωρίζοντας την κυριότητά της μέσω της λεγόμενης έκτακτης χρησικτησίας. Το εν λόγω οικόπεδο για δεκαετίες καταγραφόταν στα κτηματολογικά βιβλία ως δημόσιο. Η απόφαση αναιρεί την προγενέστερη απορριπτική κρίση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου.
Τέτοιου είδους αποφάσεις είναι εξαιρετικά σπάνιες, καθώς το νομικό πλαίσιο θεωρεί, γενικά, τα δημόσια κτήματα ως ανεπίδεκτα χρησικτησίας: το Δημόσιο θεωρείται νομέας κατά πλάσμα δικαίου. Η κρίσιμη νομική βάση της απόφασης εντοπίζεται στο άρθρο 4 του νόμου 3127/2003, το οποίο προβλέπει περιορισμένη εξαίρεση για νομικές διεκδικήσεις με συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
- Προϋποθέσεις του άρθρου 4: νόμιμη νομική νομής εντός σχεδίου πόλεως ή οικισμού προ του 1923, έκταση έως 2.000 τ.μ., και συνεχής νομής τουλάχιστον για 30 έτη μέχρι την 19/3/2003.
- Βάρος απόδειξης: κρίσιμο στην πράξη είναι ότι το Δημόσιο πρέπει να αποδείξει την κακή πίστη του κατόχου κατά την κτήση της νομής — μία αντιστροφή του γενικού κανόνα του Αστικού Κώδικα.
- Δυσκολίες: οποιαδήποτε διοικητική ενέργεια του Δημοσίου πριν από την κρίσιμη ημερομηνία (π.χ. πρωτόκολλο αποβολής ή πράξη καθορισμού αποζημίωσης) μπορεί να διακόψει την αδιάτακτη νομική κατοχή και να ακυρώσει τη διεκδίκηση.
Το επίδικο οικόπεδο βρίσκεται εντός του σχεδίου πόλεως, στην περιοχή των μαρασιών του Αγίου Γεωργίου. Η διαδικασία για την αναγνώριση της κυριότητας ξεκινά ιστορικά από τη δεκαετία του 1950, σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης.
Για την τοπική κοινωνία και τους κατοίκους, η απόφαση έχει πρακτικές συνέπειες: ανοίγει τη δυνατότητα σε περιορισμένες περιπτώσεις διεκδικήσεων ακινήτων που είχαν πιστωθεί ως δημόσια, αλλά ταυτόχρονα επιβεβαιώνει τη δυσκολία επιτυχούς προσφυγής εξαιτίας των αυστηρών τεκμηρίων και της σημασίας των διοικητικών ενεργειών κατά το κρίσιμο χρονικό πλαίσιο.
| Στοιχείο | Πληροφορία |
|---|---|
| Δικαστήριο | Μονομελές Εφετείο Δωδεκανήσου |
| Ημερομηνία δημοσίευσης | 7 Ιουλίου 2026 |
| Ακίνητο | 56,40 τ.μ. — εντός σχεδίου, μαρασιά Αγ. Γεωργίου |
| Ρύθμιση που εφαρμόστηκε | Άρθρο 4, νόμος 3127/2003 |
Η απόφαση του Εφετείου επιβεβαιώνει ότι, υπό εξαιρετικές και επακριβώς αποδεδειγμένες προϋποθέσεις, το Δημόσιο φέρει το βάρος να αποδείξει τυχόν κακή πίστη του κατόχου. Στην πράξη, όμως, η συγκεκριμένη νομική «κερκόπορτα» παραμένει κλειστή για τους περισσότερους διεκδικητές λόγω των αποδεικτικών απαιτήσεων και του κινδύνου διοικητικών ενεργειών που διακόπτουν την αδιάτακτη νομική κατοχή.
Καθώς η απόφαση αυτή δημοσιεύθηκε και αφορά ιδιοκτησιακό θέμα σε κεντρική ζώνη της Ρόδου, είναι πιθανό να δημιουργήσει προσοχή σε ιδιοκτήτες, δικηγόρους ακίνητης περιουσίας και υπηρεσίες του Δημοσίου που διαχειρίζονται ακίνητα και κτηματογραφικά στοιχεία. Οποιοσδήποτε κάτοχος ή ενδιαφερόμενος για παρόμοιες διεκδικήσεις θα πρέπει να εξετάσει προσεκτικά τα τεκμήρια νομής, την τυχόν ύπαρξη διοικητικών εγγράφων πριν από την 19/3/2003 και να αναζητήσει νομική συμβουλή με εξειδίκευση στο δημόσιο και κτηματολογικό δίκαιο.
