Απουσία δημόσιων δομών και άμεση επιβάρυνση των οικογενειών
Στον νομό Ιωαννίνων καταγράφεται σοβαρό κενό στη δημόσια πρόνοια για τα άτομα με αναπηρία. Σύμφωνα με την κατατεθείσα ερώτηση προς τους αρμόδιους υπουργούς, υπάρχουν ελάχιστες ή και μηδαμινές δημόσιες δομές προσωρινής ή μόνιμης, ανοιχτής ή κλειστής φιλοξενίας —όπως Κέντρα Διημέρευσης, Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης, ξενώνες, οικοτροφεία, προστατευόμενα εργαστήρια και ΚΔΑΠ ΑμεΑ. Η έλλειψη αυτή μεταφράζεται σε πρακτικά προβλήματα για τους κατοίκους της περιοχής και ειδικά για όσους ζουν σε απομακρυσμένα χωριά.
Οι συνέπειες που επισημαίνονται στην ερώτηση είναι πολλαπλές και άμεσες: άνθρωποι με αναπηρία παραμένουν αποκλεισμένοι στο σπίτι, πολλές οικογένειες αναλαμβάνουν εξ ολοκλήρου τη φροντίδα χωρίς κρατική βοήθεια, ενώ αρκετοί συγγενείς αναγκάζονται σε απώλεια εισοδήματος λόγω απολύσεων ή παραίτησης για να ανταποκριθούν στις ανάγκες στήριξης.
«Η παντελής απουσία δημόσιων δομών και η εγκατάλειψη από το κράτος και τις κυβερνήσεις των ΑμεΑ και των οικογενειών τους»
Οικονομικό και λειτουργικό βάρος για την τοπική κοινωνία
Στην πράξη, πολλοί γονείς και εκπρόσωποι οικογενειών αναζητούν λύσεις σε ιδιωτικές δομές ή ΜΚΟ, συχνά εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τον τόπο κατοικίας τους, με σημαντικό οικονομικό κόστος. Η ερώτηση συνδέει επίσης το πρόβλημα με τις περικοπές στην πρόνοια και την υγεία (επιδόματα, παροχές ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, θεραπείες), επισημαίνοντας ότι η πολιτική των τελευταίων κυβερνήσεων έχει επιδεινώσει την κατάσταση.
- Αποκλεισμός ατόμων με αναπηρία από τις κοινωνικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες.
- Οικονομική επιβάρυνση για οικογένειες που αναζητούν ιδιωτικές λύσεις μακριά από τα Ιωάννινα.
- Ψυχική και σωματική κόπωση των φροντιστών και των μελών των οικογενειών.
Η κατάσταση έχει τοπικές προεκτάσεις: σε απομακρυσμένα χωριά του νομού, όπου δεν υπάρχει καν δυνατότητα μεταφοράς προς τα λίγα κέντρα που λειτουργούν, ο αποκλεισμός γίνεται ακόμα εντονότερος. Αυτό δημιουργεί άνισες συνθήκες πρόσβασης στην πρόνοια εντός του ίδιου νομού.
| Τύπος δομής | Κατάσταση στον νομό Ιωαννίνων | Συνέπεια |
|---|---|---|
| Κέντρα Διημέρευσης | Ελάχιστα έως μηδαμινά | Περιορισμένη ημερήσια στήριξη |
| Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης | Δεν επαρκούν | Αναγκαστική οικογενειακή φροντίδα |
| ΚΔΑΠ ΑμεΑ / Προστατευόμενα εργαστήρια | Σπάνια ή ανύπαρκτα | Περιορισμένες κοινωνικές και επαγγελματικές ευκαιρίες |
Η ερώτηση αναδεικνύει επίσης την είσοδο ιδιωτών και ΜΚΟ στην κάλυψη αναγκών ως απάντηση στην κρατική απουσία, μια πρακτική που, όπως αναφέρεται, μετατρέπει τις ανάγκες των οικογενειών σε πεδίο επιχειρηματικής δράσης με κόστος για τους ωφελούμενους.
Σε τοπικό επίπεδο αυτό σημαίνει ανάγκη για δημόσιο διάλογο και σχεδιασμό: καταγραφή αναγκών, σχεδιασμός δομών που θα εξυπηρετούν την καθημερινότητα των ΑμεΑ στα Ιωάννινα και στα χωριά, και μέτρα στήριξης των οικογενειών ώστε να μην θυσιάζεται το εισόδημα και η υγεία τους. Η ερώτηση προς τους υπουργούς θέτει το ζήτημα στο κέντρο της δημόσιας συζήτησης· η επόμενη φάση είναι η πρόταση συγκεκριμένων λύσεων και χρονοδιαγραμμάτων υλοποίησης για την κάλυψη των κενών που σήμερα επιβαρύνουν την τοπική κοινωνία.
